Wszystko o piwie
Jak stworzyć własną recepturę piwa
Po kilku warkach z receptur znalezionych gdzie indziej chce się mieć własną. Receptura to nie lista składników dobranych na chybił trafił: to docelowy styl, gęstość, goryczka i barwa, które mu odpowiadają, a potem składniki, które do nich prowadzą. Ten przewodnik podaje metodę w sześciu krokach i przechodzi ją na przykładzie American pale ale na 20 litrów. Wszystkie liczby pochodzą ze wzorów kalkulatorów na stronie.
Zaktualizowano 23 października 2026
Krok 1: wyjść od stylu i jego liczb
Nawet dla piwa, które ma być oryginalne, styl daje granice gwarantujące zrównoważone piwo: gęstość początkową i końcową, goryczkę, barwę, alkohol. Lista stylów podaje je dla 103 stylów. Dla American pale ale (18B): gęstość 1,045–1,060, końcowa 1,010–1,015, 30–50 IBU, 10–20 EBC, 4,5–6,2 % alkoholu. Ustalamy cel w tym zakresie: 1,052, 38 IBU, 12 EBC, 5,1 %.
Krok 2: objętość i wydajność
Objętość to ta, która trafia do fermentora, a nie objętość garnka. Wydajność to wydajność twojej instalacji, zmierzona (zob. wydajność warzenia) albo w jej braku 72 %. Zależy od niej cała receptura: ta sama lista słodów daje 1,052 przy 72 % i 1,047 przy 65 %.
Krok 3: słody i gęstość
Prosta zasada: słód bazowy na 80–95 % zasypu, jeden lub dwa słody specjalne na resztę. Zwykłe proporcje:
| Rodzina | Udział w zasypie | Rola |
|---|---|---|
| Słody bazowe (pilzneński, pale ale, wiedeński, monachijski jako baza) | 80–100 % | Cukier fermentowalny, barwa podstawowa |
| Słody karmelowe i crystal | 3–10 % | Pełnia, słodycz, karmel, barwa bursztynowa; powyżej 10 % ciężkie i słodkie |
| Słody palone (czekoladowy, kawowy, jęczmień palony) | 2–8 % | Barwa od brązowej do czarnej, kawa, kakao; 1 % wystarczy, by przyciemnić |
| Pszenica, owies, żyto, płatki | 5–40 % zależnie od stylu | Piana, tekstura, zmętnienie; wymagają bazy bogatej w enzymy |
| Cukry (dekstroza, kandyz, miód) | 0–15 % | Alkohol bez pełni; typowe dla mocnych piw belgijskich |
Gęstość liczy się kalkulatorem szacowanej gęstości początkowej: punkty = Σ(kg × ekstraktywność słodu × 384 × wydajność) / litry. Ekstraktywność słodu podaje jego karta (0,78–0,82 dla bazowych, 0,72–0,76 dla karmelowych). Dla przykładu, przy 72 % i 20 litrach:
- 4,5 kg słodu pale ale (ekstraktywność 0,80): 4,5 × 0,80 × 384 × 0,72 / 20 = 49,8 punktu
- 0,3 kg słodu karmelowego 40 EBC (ekstraktywność 0,74): 0,3 × 0,74 × 384 × 0,72 / 20 = 3,1 punktu
- Razem 52,9 punktu, gęstość początkowa 1,053
Nieco powyżej celu 1,052: to dobrze. Gdyby cel był daleko, dostosowujemy ilość słodu bazowego, nigdy słodu specjalnego, którego udział definiuje charakter.
Krok 4: barwa
Kalkulator barwy EBC stosuje wzór Moreya do barwy każdego słodu i jego ilości. Z 4,5 kg pale ale o 6 EBC i 0,3 kg karmelowego o 40 EBC na 20 litrów wychodzi około 12 EBC: piwo od złotego do jasnobursztynowego, w celu. Żeby przyciemnić bez dosładzania, zastępuje się część karmelu słodem palonym; żeby rozjaśnić, bierze się pilzneński jako bazę.
Krok 5: chmiel i równowaga
Sama goryczka nic nie mówi: 38 IBU w piwie o 1,052 to wyraźnie gorzkie pale ale, te same 38 IBU w 1,080 daje piwo słodowe. Stosunek BU:GU, IBU podzielone przez punkty gęstości (kalkulator stosunku BU:GU), mierzy równowagę:
| BU:GU | Odczucie | Style |
|---|---|---|
| 0,3–0,45 | Słodowe, łagodne | Koźlak, dubbel, scottish, piwo bożonarodzeniowe |
| 0,45–0,65 | Zrównoważone | Pils, bitter, saison, jasne |
| 0,65–0,9 | Gorzkie | Pale ale, angielska IPA, porter |
| 0,9 i więcej | Bardzo gorzkie | Amerykańska IPA, double IPA |
Cel przykładu: 38 IBU na 53 punkty, BU:GU = 0,72, pale ale wyraźnie chmielowe. Klasyczny rozkład to dodatek na goryczkę na początku gotowania (60 minut), który daje 50–70 % IBU, a potem dodatki aromatyczne w ostatnich 15 minutach. Z Cascade o 6 % alfa-kwasów w granulacie, 20 litrów po gotowaniu, gęstość podczas gotowania 1,052, wzór Tinsetha (kalkulator obliczania IBU) daje:
| Dodatek | Ilość | Czas | IBU |
|---|---|---|---|
| Cascade 6 % | 30 g | 60 min | 22 |
| Cascade 6 % | 30 g | 15 min | 11 |
| Cascade 6 % | 30 g | 5 min | 5 |
| Cascade 6 % | 60 g | chmielenie na zimno 4 dni | 0 |
| Razem | 150 g | 38 |
Zawartość alfa-kwasów zmienia się z każdym zbiorem: przelicz z wartością z kupionego opakowania. Chmiel o 8 % zamiast 6 wymaga o 25 % mniej dla tych samych IBU. Kalkulator harmonogramu gotowania podaje godzinę każdego dodatku.
Krok 6: drożdże, gęstość końcowa i alkohol
Drożdże decydują o gęstości końcowej przez swoje odfermentowanie (udział cukrów, które zużywają, 70–85 % zależnie od szczepu) i o charakterze przez estry. Dla American pale ale neutralne drożdże amerykańskie o odfermentowaniu 75–80 %. Kalkulator szacowanej gęstości końcowej daje: 1,053 − 0,053 × 0,76 = 1,013. Alkohol, kalkulatorem z areometru: (1,053 − 1,013) × 131,25 = 5,2 % obj. W celu. Ilość drożdży liczy się kalkulatorem dawki drożdży: tu wystarczy jedna saszetka 11 g; powyżej 1,060 dwie albo starter.
Otrzymana receptura
- American pale ale, 20 litrów, wydajność 72 %
- 4,5 kg słodu pale ale, 0,3 kg karmelowego 40 EBC
- Zacieranie 66 °C, 60 minut, około 14 litrów wody, potem wysładzanie do 26 litrów przed gotowaniem (kalkulator objętości wody)
- Gotowanie 60 minut; Cascade 30 g na 60, 15 i 5 minut
- Neutralne drożdże amerykańskie, 18–20 °C, 10–14 dni
- Chmielenie na zimno Cascade 60 g, 4 dni (zob. Udane chmielenie na zimno)
- Szacowany wynik: 1,053 / 1,013, 38 IBU, 12 EBC, 5,2 %, BU:GU 0,72
- Cukier do refermentacji na 2,4 objętości: około 125 g dekstrozy (kalkulator refermentacji)
Potem: warzyć, mierzyć, poprawiać
Receptura staje się dobra dopiero przy drugiej warce. Zapisz rzeczywiście uzyskaną gęstość (jeśli wynosi 1,048 zamiast 1,053, to wydajność była zbyt optymistyczna, nie receptura), oceń piwo według karty z artykułu o degustacji i zmieniaj tylko jedną rzecz naraz: dawkę jednego chmielu, udział karmelu, temperaturę zacierania. Warianty tej samej receptury pozostają w tym samym stylu, co pozwala je porównywać.
Zmiana skali lub objętości
Przejście z 20 na 25 litrów albo dostosowanie receptury znalezionej na 19 litrów (5 galonów): kalkulator skalowania receptury mnoży słody przez stosunek objętości skorygowany o stosunek wydajności, a chmiele tylko przez stosunek objętości.
W aplikacji
Co robi Krausi
W aplikacji wystarczy opisać piwo, którego chcesz (« złote pale ale, 20 litrów, mocno chmielone Cascade »): Krausi proponuje recepturę na podstawie receptury wzorcowej stylu, przeliczoną na objętość i na zmierzoną wydajność instalacji, z uwzględnieniem zapasu składników i nawyków piwowara (BIAB, bez przerwy białkowej, 60 minut gotowania). Potwierdzasz lub zmieniasz, a on ją tworzy z przerwami i liczbami. Tabela receptury pokazuje udział każdego składnika w gęstości, barwie i goryczy.
Najczęstsze pytania
Ile słodu na 20 litrów piwa?
4–5 kg na piwo o 5 %, 5,5–7 kg na 7 %, przy wydajności 72 %. Kalkulator szacowanej gęstości początkowej podaje dokładną wartość dla twojej wydajności.
Ile chmielu na 20 litrów?
To zależy od docelowych IBU i zawartości alfa-kwasów: 30 g chmielu o 6 % przez 60 minut daje około 22 IBU w 20 litrach przy 1,052. Dla IPA o 60 IBU licz 80–100 g w gotowaniu plus chmielenie na zimno.
Czym różni się receptura zacierana od receptury z ekstraktu?
W recepturze z ekstraktu słody bazowe zastępuje ekstrakt suchy lub płynny, o wydajności 100 %: 1 kg suchego ekstraktu daje 384 punkty, czyli 1,019 w 20 litrach. Słody specjalne się zaparza. Reszta metody (chmiel, drożdże) jest taka sama.
Skąd wiedzieć, czy moja receptura jest zrównoważona?
Ze stosunku BU:GU i granic stylu: pale ale między 0,65 a 0,9, piwo słodowe poniżej 0,5.
Czy mogę wymyślić własny styl?
Tak, ale zachowując granice zbliżonego stylu dla gęstości i równowagi: piwo „bez stylu” o 1,080 i 15 IBU będzie ciężkie, cokolwiek do niego włożysz.
Inne artykuły
Gotowy na kolejną warkę?
Załóż konto, opisz Krausiemu swoją pierwszą recepturę i pozwól mu liczyć.