Basis en eenheden
Volume bij 20 °C (krimp van het wort)
Je leest 23 L af aan het einde van het koken, maar er gaat maar 22 in het gistvat. Warm water neemt meer plaats in dan koud, en deze tool maakt de correctie.
Resultaat
Vul de waarden in en start de berekening, of probeer het voorbeeld.
Dit is de berekening die Krausi gebruikt. Maak een account aan om ze in een recept of een brouwsel op te slaan.
Account aanmakenWaarom een volume omrekenen naar 20 °C?
Een volume gemeten bij 100 °C overschat de hoeveelheid bier: bij het afkoelen krimpt het wort ongeveer 4 %. Van 23 L afgelezen in de ketel ontbreekt bijna een liter eenmaal op vergistingstemperatuur.
Zonder die correctie lijkt het begin-SG hoger dan voorzien, klopt het berekende rendement niet en ontbreken er op het einde enkele flesjes. Het volume corrigeren laat je vergelijken wat vergelijkbaar is: volumes bij 20 °C.
Je gebruikt het aan het einde van het koken, voor het koelen, en telkens wanneer je een volume afleest op een warme vloeistof.
Hoe wordt de krimp berekend?
Het volume bij 20 °C volgt uit de dichtheid van water, die daalt wanneer de temperatuur stijgt:
V20 = V × ρ(T) / ρ(20)De dichtheid wordt geïnterpoleerd tussen referentiewaarden: 999,84 kg/m³ bij 0 °C, 998,20 bij 20 °C, 992,20 bij 40 °C, 983,20 bij 60 °C, 971,80 bij 80 °C en 958,36 bij 100 °C.
Het resultaat geeft ook de krimp, het deel van het volume dat verloren gaat bij het terugkeren naar 20 °C.
Rekenvoorbeeld
Ingevoerde waarden
- Gemeten volume in liter: 25
- Temperatuur van de vloeistof bij de meting, in °C: 80
Resultaat van de tool
- Overeenkomstig volume bij 20 °C, in liter
- 24,34 L
- Krimp (V − V20) / V, in %
- 2,64 %
- Dichtheid van water, geïnterpoleerd bij de opgegeven temperatuur
- 971,8
Wat de tool niet doet
- De dichtheid is die van zuiver water, niet die van wort: in de praktijk is het verschil verwaarloosbaar.
- De temperaturen gaan van 0 tot 100 °C.
- De tool corrigeert de uitzetting van de ketel zelf niet.
Veelgestelde vragen
Waarom daalt mijn volume bij het afkoelen?
Water zet uit bij verwarming. Bij 100 °C neemt een liter koud water ongeveer 1,04 L in. Bij het afkoelen krijgt het wort zijn oorspronkelijke volume terug: er gaat niets verloren, de warme meting was opgeblazen.
Hoeveel procent krimp tussen 100 en 20 °C?
Ongeveer 4 %: 23 L bij 100 °C is 22,08 L bij 20 °C. Bij 80 °C is de krimp 2,64 %.
En met de assistent?
Stel Krausi dezelfde vraag in gewone taal: hij kiest deze tool, maakt de berekening en bergt het resultaat op in je project.
Ik heb 25 L in de ketel bij 80 °C, hoeveel is dat na het afkoelen?
Bij 20 °C houd je 24,34 L over (krimp van 2,64 %). Ik noteer 24,3 L als volume aan het einde van het koken van het brouwsel.