Volume van een ketel of kuip

Een ketel die als ‘50 L’ wordt verkocht, bevat zelden 50 bruikbare liters: volgens de fabrikant is het het volume tot de rand of een afgerond cijfer. Als je het echte volume van je ketel kent, kun je de watervolumes plannen zonder overkoken.

Dezelfde berekening dient om de ketel van een maatverdeling te voorzien. Met een hoogte van 1 cm krijg je de liters per centimeter: daarna volstaat een roestvrijstalen liniaal, of merktekens op de roerspaan, om midden in het brouwen een volume af te lezen zonder iets over te gieten.

Het is een berekening die je één keer maakt, wanneer je je materiaal krijgt, en in je installatie noteert.

Het volume van een cilinder is de oppervlakte van de bodem maal de hoogte:

V (L) = π × (diameter / 2)² × hoogte / 1000

met de binnendiameter en de binnenhoogte in centimeter. Bij een ketel van 40 cm diameter is elke centimeter hoogte 1,26 L.

Meet aan de binnenkant van de ketel, niet aan de buitenkant: bij een dubbelwandige ketel loopt het verschil op tot meerdere liters.

• De berekening geldt voor cilinders: ze houdt geen rekening met een bolle of conische bodem.
• Ze geeft het geometrische volume, niet het bruikbare: houd marge voor het koken.
• De uitzetting van het metaal bij warmte wordt verwaarloosd.